рд╣рдоाрд░ा рдордд "рд░िрд╡्рдпू рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рд╣ोрдиे рдХे рдкूрд░े рдЖрд╕ाрд░"
рд╕ाрджрд░ рдЕрд╡рдЧрдд рдХрд░ाрдиा рд╣ै рдХि рдоाрдирдиीрдп рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा рджिрдиांрдХ 1/09/2025 рдХो рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдПрд╡ं рдкрджोрди्рдирддि рдоें рдЯेрдЯ рдХी рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдпрддा рд╕ंрдмंрдзी рдоाрдорд▓े рдоें рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдХे рдкूрд░्рд╡ рд╕े рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдЯेрдЯ рдЙрдд्рддीрд░्рдг рдХрд░рдиे рдХे рдЖрджेрд╢ рдХे рдкूрд░्рд╡ рд╕े рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдЙрдХ्рдд рдЖрджेрд╢ рдХे рдмाрдж рдКрд╣ाрдкोрд╣ рдХी рд╕्рдеिрддि рдоें рд╣ैं।
рдоाрдирдиीрдп рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХे рдЖрджेрд╢ рдПрд╡ं рдЕрдм рддрдХ рдЬाрддी рд╡िрднिрди्рди рдЖрджेрд╢ों рдХा рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдиिрдо्рдирд╡рдд рд╣ै।
1. рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1993 рдоें рдкाрд░िрдд рд╣ुрдЖ рдЬिрд╕рдоें рджी рдЧрдИ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж рдЬिрд╕े рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдХे рдиाрдо рд╕े рднी рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै ,рдХा рдЧрдарди рд╣ुрдЖ ।
2. рдЙрдХ्рдд *рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдХो рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХे рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдПрд╡ं рднрд░्рддी рд╕ंрдмंрдзी рдпोрдЧ्рдпрддा рдХे рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдПрд╡ं рдЙрд╕े рд▓ाрдЧू рдХрд░рдиे рдХा рдЕрдзिрдХाрд░* рдЙрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рджिрдпा рдЧрдпा ।
3. NCTE рдж्рд╡ाрд░ा рддрдп рдпोрдЧ्рдпрддा рдХे рдХ्рд░рдо рдоें 3рд╕िрддंрдмрд░ 2001 рддрдХ рддрдеा 3 рд╕िрддंрдмрд░ 2001рдХे рдмाрдж рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдЕрди्рдп рдпोрдЧ्рдпрддा рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рддрдд्рд╕рдордп рднрд░्рддिрдпां рд╣ोрддी рд░рд╣ी।
4. рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо( рдЖрд░рдЯीрдИ )2009 рдХे рдЕрдзिрдиिрдпрдоिрдд рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдЗрд╕рдХी рдзाрд░ा 23(1) рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд *рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдпोрдЧ्рдпрддा рдЕрдерд╡ा рдЕрд░्рд╣рддा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдХे рджाрдпिрдд्рд╡* рддрдп рдХिрдП рдЧрдП ।
Rte рдХी рдзाрд░ा 23(1) рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░
*23. (1)* рдХोрдИ рд╡्рдпрдХ्рддि, рдЬिрд╕рдХे рдкाрд╕ рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा, рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдж्рд╡ाрд░ा, *рдк्рд░ाрдзिрдХृрдд рдХिрд╕ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा* рдпрдеा рдЕрдзिрдХрдеिрдд рди्рдпूрдирддрдо рдЕрд░्рд╣рддाрдПं рд╣ैं, рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдиिрдпुрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рдкाрдд्рд░ рд╣ोрдЧा।*
5. рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрд╕ी рдзाрд░ा 23(1)рдХे рдХ्рд░рдо рдоें *рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдХो рдЖрджेрд╢ рд╕ंрдЦ्рдпा 750a рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдиिрдо्рди рдиिрд░्рджेрд╢ рдХे рд╕ाрде рдпोрдЧ्рдпрддा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХा рджाрдпिрдд्рд╡* рд╕ौंрдкा рдЧрдпा।
"(рдЖ. 750 (рдЕ). рдиिःрд╢ुрд▓्рдХ рдФрд░ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдмाрд▓ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 2009 рдХी рдзाрд░ा 23 рдХी рдЙрдк-рдзाрд░ा (1) рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рджрдд्рдд рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ुрдП, рдХेрди्рдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдПрддрджрдж्рд╡ाрд░ा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् рдХो рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХे рд░ूрдк рдоें рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдП рдЬाрдиे рдХे рд▓िрдП рдкाрдд्рд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рди्рдпूрдирддрдо рдЕрд░्рд╣рддाрдУं рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े *рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рдк्рд░ाрдзिрдХрд░рдг рдХे рд░ूрдк рдоें рдк्рд░ाрдзिрдХृрдд рдХрд░рддी рд╣ै।)*"
6. рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЕрд░्рд╣рддा рдиिрд░्рдзाрд░рдг рдХी рд╢рдХ्рддि рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рдЙрдкрд░ांрдд рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдж्рд╡ाрд░ा Ncte рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 12 рдХी рд╢рдХ्рддिрдпों рдХे рдХ्рд░рдо рдоें *23 рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдХो рдПрдХ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा* рдЬाрд░ी рдХрд░ рдпрд╣ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рджी рдЧрдИ рдХि 23 рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдХे рдЙрдкрд░ांрдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рднрд░्рддी рдоें *рдк्рд░ाрдердоिрдХ рдХे рд▓िрдП рдЗंрдЯрд░рдоीрдбिрдПрдЯ рдПрд╡ं рдмीрдЯीрд╕ी рдЕрдерд╡ा рд╕рдордХрдХ्рд╖ рддрдеा tet* рдпोрдЧ्рдпрддा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрдЧी । рдЗрд╕ी рддрд░рд╣ *рдХрдХ्рд╖ा 6 рд╕े 8 рдХे рд▓िрдП рд╕्рдиाрддрдХ рддрдеा рдмीрдЯीрд╕ी рдПрд╡ं рдЯेрдЯ* рдХी рдпोрдЧ्рдпрддा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрдЧी।
рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдж्рд╡ाрд░ा рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░рджрдд्рдд рд╢рдХ्рддिрдпों (ncte рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 12 рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдпрд╣ рднी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рджी рдХि *23 рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдиिрдпुрдХ्рдд рджो рд╢्рд░ेрдгिрдпों рдХे рдЕрдз्рдпाрдкрдХों ( 2001 рдХे рд╡िрдиिрдпрдо рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдиिрдпुрдХ्рдд 3рд╕िрддंрдмрд░ 2001 рдХे рдкूрд░्рд╡ рдХे рдПрд╡ं 3 рд╕िрддंрдмрд░2001 рдХे рдмाрдж рдиिрдпुрдХ्рдд рдЕрдз्рдпाрдкрдХ)рдХो рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рдпोрдЧ्рдпрддा рдкूрд░्рдг рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं рд╣ै।*
23/08/2010 рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХे рд╢рдм्рджों рдоें
,"4.рдЗрд╕ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХी рддिрдеि рд╕े рдкрд╣рд▓े рдиिрдпुрдХ्рдд рдЕрдз्рдпाрдкрдХ-
рдЗрд╕ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХी рддिрдеि рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдХрдХ्рд╖ा 1 рд╕े VIII рдХे рд▓िрдП рдиिрдпुрдХ्рдд рдиिрдо्рдирд▓िрдЦिрдд рд╢्рд░ेрдгी рдХे рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХो рдЙрдкрд░्рдпुрдХ्рдд рдкैрд░ा (1) рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рди्рдпूрдирддрдо рдпोрдЧ्рдпрддां рд╣ाрд╕िрд▓ рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं рд╣ै
(рдХ) рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् (рд╕्рдХूрд▓ों рдоें рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХी рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рди्рдпूрдирддрдо рдпोрдЧ्рдпрддाрдУं рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг) рд╡िрдиिрдпрдо, 2001 (рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдпрдеा рд╕ंрд╢ोрдзिрдд) рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ 3 рд╕िрддрдо्рдмрд░, 2001 рдЕрдерд╡ा рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдиिрдпुрдХ्рдд рдЕрдз्рдпाрдкрдХ।
рдХिрди्рддु *рдмी.рдПрдб. рдХी рдпोрдЧ्рдпрддा рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓े* рдХрдХ्рд╖ा I рд╕े V рдХे рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдпा рдмी.рдПрдб. (рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢िрдХ्рд╖ा) рдпा рдбी.рдПрдб. (рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢िрдХ्рд╖ा) рдХी рдпोрдЧ्рдпрддा рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХो рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╢ाрд╕्рдд्рд░ рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् рдж्рд╡ाрд░ा рдоाрди्рдпрддा рдк्рд░ाрдк्рдд *6 рдоाрд╣ рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा ।*
(рдЦ) рдХрдХ्рд╖ा I рд╕े V рдХे рд╢िрдХ्рд╖ा рд╕्рдиाрддрдХ (рдмी.рдПрдб) рдпोрдЧ्рдпрддाрдзाрд░ी рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдЬिрд╕рдиे рдкूрд░्рд╡ рдоें рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдиुрдоोрджिрдд 6 рдоाрд╣ рдХा рд╡िрд╢ेрд╖ рдЖрдзाрд░рднूрдд рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо (рд╡िрд╢ेрд╖ рдмी.рдЯी.рд╕ी.) рдкूрд░ा рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ै।
(рдЧ) рднрд░्рддी рдиिрдпрдоों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ 3 рд╕िрддрдо्рдмрд░, 2001 рд╕े рдкрд╣рд▓े рдиिрдпुрдХ्рдд рдЕрдз्рдпाрдкрдХ।
5. рдХुрдЫ рдоाрдорд▓ों рдоें рдЗрд╕ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХी рддिрдеि рдХे рдмाрдж рдиिрдпुрдХ्рдд рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдЗрд╕ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХी рддिрдеि рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдпрджि рд╕рд░рдХाрд░ों рдЕрдерд╡ा рд╕्рдеाрдиीрдп рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░िрдпों рдЕрдерд╡ा рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рдЬाрд░ी рдХрд░ рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЖрд░рдо्рдн рдХрд░ рджी рдЧрдИ рд╣ै, рдРрд╕ी рд╕्рдеिрддि рдоें рдиिрдпुрдХ्рддिрдпों, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् (рд╕्рдХूрд▓ों рдоें рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХी рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рди्рдпूрдирддрдо рдпोрдЧ्рдпрддाрдУं рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг) рд╡िрдиिрдпрдо, 2001 (рд╕рдордп-рд╕рдордп рдкрд░ рдпрдеाрд╕ंрд╢ोрдзिрдд) рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै।"
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ *рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдХे 2010 рдХे рдмिंрджु 4 рдХे рдХ्рд░рдо рдоें 2 рд╢्рд░ेрдгी рдХे рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдЙрдХ्рдд рдпोрдЧ्рдпрддा рдХो рдзाрд░рдг рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं рд╣ै* ।
рдЬिрд╕рдоें рдк्рд░рдердо рд╢्рд░ेрдгी рдоें *2001 рдХे рдмाрдж рдиिрдпुрдХ्рдд рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдЬो рдмीрдЯीрд╕ी рдХा рдХोрд░्рд╕ рдХिрдпे рд╣ों*
рджूрд╕рд░े *рд╡рд╣ рдЬो b.Ed рдХिрдП рд╣ैं рд▓ेрдХिрди рдЙрди्рд╣ोंрдиे 6 рдоाрд╣ рдХा рдХोрд░्рд╕ рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ै ,рддो рдЙрди्рд╣ें рдпрд╣ рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдЙрди्рд╣ें 6 рдоाрд╣ рдХा рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг* рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд *рд╡рд╣ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдЬिрди्рд╣ोंрдиे b.ed рддो рдХिрдпा рд╣ै рд▓ेрдХिрди рдЙрди्рд╣ोंрдиे 6 рдоाрд╣ рдХा рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг 2010 рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдХрд░ рд▓िрдпा рд╣ै*।
рджूрд╕рд░ी рд╢्рд░ेрдгी рдоें *рдРрд╕े рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдЬिрдирдХी рдиिрдпुрдХ्рддि 3 рд╕िрддंрдмрд░ 2001 рдХे рдкрд╣рд▓े рд╣ुрдИ рд╣ै* ।
рдЗрд╕ рддрд░рд╣ b.ed рдХिрдП рдРрд╕े рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдЬिрди्рд╣ें рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдпा рдЧрдпा рдХि рд╡рд╣ 6 рдорд╣ीрдиे рдХा рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░ рд▓े(*рдз्рдпाрддрд╡्рдп рдЗрди्рд╣ें рдоाрдд्рд░ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХрд░рдиे рдХो рдХрд╣ा рдЧрдпा рди рдХि рдирд╡рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдпोрдЧ्рдпрддा*)।рдпрджि рдЙрди्рд╣ोंрдиे 6 рдоाрд╣ рдХा рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг 2015 рддрдХ рдк्рд░ाрдк्рдд рдирд╣ीं рдХिрдпा рддो 2017 рдоें рдЙрдХ्рдд рд╕рдордпाрд╡рдзि рдХो рдмрдв़ाрдХрд░ 2019 рдХिрдпा рдЧрдпा।
7. рдЕрдм рд╡िрдЪाрд░рдгीрдп рдмिंрджु рдпрд╣ рд╣ै рдХि *рдЬिрди рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो 23 рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдХी рдзाрд░ा 4 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЙрд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╕े рдоुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा। рдЙрдХ्рдд рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдХो рдЖрдЬ рддрдХ рдХिрд╕ी рднी рд╕ंрд╢ोрдзрди ,рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдЕрдерд╡ा рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рд░рдж्рдж рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै*। Ncte рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдпрд╣ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा *X post facto law*рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рднूрддрд▓рдХ्рд╖ी рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рдмрдЪрдиे рдХे рд▓िрдП рдХी рдЧрдИ рд╣ै рдФрд░ рдЖрдЬ рднी рд▓ाрдЧू рд╣ै।рдЗрд╕рдХी рдкुрд╖्рдЯि ncte рдХी 2019 рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рд╕े рднी рд╣ोрддी рд╣ै । рдЬिрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░
"рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж рдж्рд╡ाрд░ा рдЬाрд░ी рдХी рдЧрдИ рджिрдиांрдХ 29 рдЬुрд▓ाрдИ, 2011 рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рд╕ंрдЦ्рдпा рдлा. 61-1/2011- рд░ाрдЕрд╢िрдк (рдПрди рддрдеा рдПрд╕) рдХो рдиीрд░рдЬ рдХुрдоाрд░ рд░ाрдп рддрдеा рдЕрди्рдп рдмрдиाрдо рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рд░ाрдЬ्рдп рддрдеा рдЕрди्рдп рдХे рдоाрдорд▓े рдоें 2017 рдХी рд╕िрд╡िрд▓ рдЕрдкीрд▓ рд╕ंрдЦ्рдпा 9732 рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдоें рдЪुрдиौрддी рджी рдЧрдИ рдеी рдФрд░ рдоाрдирдиीрдп рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдиे рджिрдиांрдХ 25 рдЬुрд▓ाрдИ, 2017 рдХे рдЕрдкрдиे рдЖрджेрд╢ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж рдХो рдЕंрдХों рдХी рдк्рд░рддिрд╢рддрддा рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें рдиिрд░्рджिрд╖्рдЯ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдПрдХ рдкूрд░рдХ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдЬाрд░ी рдХрд░рдиे рдХे рдиिрджेрд╢ рджिрдП рдеे। *рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╕ंрд╢ोрдзрди рдЙрдкрд░्рдпुрдХ्рдд рдХो рдиिрдпрдоाрд╡рд▓ी рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХी рддाрд░ीрдЦ рд╕े рднूрддрд▓рдХ्рд╖ी рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рд▓ाрдЧू рдХिрдпा рдЬाрдиा рдеा। рдпрд╣ рдк्рд░рдоाрдгिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рд╕ंрд╢ोрдзिрдд рдиिрдпрдоाрд╡рд▓ी рдХो рднूрддрд▓рдХ्рд╖ी рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рд▓ाрдЧू рдХिрдП рдЬाрдиे рд╕े рдХिрд╕ी рднी рдк्рд░рдд्рдпाрд╢ी рдкрд░ рдХोрдИ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдЕрд╕рд░ рдирд╣ीं рдкрдб़ेрдЧा*।
рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 20(1) рдХो рднी рд╕ंрдЬ्рдЮाрди рдоें рд▓िрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП, рдЬो рдкूрд░्рд╡рд╡्рдпाрдкी рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдХाрдиूрдиों рдХो рд░ोрдХрддा рд╣ै।
Rte рдХो рднूрддрдХाрд▓ рд╕े рд▓ाрдЧू рдХिрдП рдЬाрдиे рдХा рдХोрдИ рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै,рдЗрд╕ी рдХ्рд░рдо рдоें рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдж्рд╡ाрд░ा 23 рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдХे рдмिंрджु рдЪाрд░ рдоें рдкूрд░्рд╡ рд╕े рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдЙрдХ्рдд рдЕрд░्рд╣рддा рд╕े рдоुрдХ्рдд рд░рдЦा рдеा।
8. рдЗрд╕ी рдХ्рд░рдо рдоें Ncte рд╕ंрд╢ोрдзрди рд╡िрдзेрдпрдХ 2011 рдХे рдж्рд╡ाрд░ा рдЬोрдб़ी рдЧрдИ ncte рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 12a рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░
12рдХ. рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рди्рдпूрдирддрдо рд╕्рддрд░ рдЕрд╡рдзाрд░िрдд рдХрд░рдиे рдХी рдкрд░िрд╖рдж् рдХी рд╢рдХ्рддि-..
рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдоें рд╢िрдХ्рд╖ा рд╕्рддрд░ рдХो рдмрдиाрдП рд░рдЦрдиे рдХे рдк्рд░рдпोрдЬрди рдХे рд▓िрдП рдкрд░िрд╖рдж्, рд╡िрдиिрдпрдоों рдж्рд╡ाрд░ा рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╕рд░рдХाрд░ рдпा рдХिрд╕ी рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдпा рдХिрд╕ी рд╕्рдеाрдиीрдп рдпा рдЕрди्рдп рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рд╕्рдеाрдкिрдд, рдЪрд▓ाрдП рдЬा рд░рд╣े, рд╕рд╣ाрдпрддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдпा рдоाрди्рдпрддाрдк्рд░ाрдк्рдд рдХिрд╕ी рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░ाрдердоिрдХ, *рдк्рд░ाрдердоिрдХ, рдЙрдЪ्рдЪ рдк्рд░ाрдердоिрдХ,* рдоाрдз्рдпрдоिрдХ, рд╡рд░िрд╖्рда рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рдпा рдЗंрдЯрд░рдоीрдбिрдПрдЯ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдпा рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп, рдЪाрд╣े рдЬिрд╕ рдиाрдо рд╕े рдЬ्рдЮाрдд рд╣ों, рдоें *рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХे рд░ूрдк рдоें рднрд░्рддी рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХी рдЕрд░्рд╣рддाрдПं рдЕрд╡рдзाрд░िрдд рдХрд░ рд╕рдХेрдЧी :*
*рдкрд░рди्рддु рдЗрд╕ рдзाрд░ा рдХी рдХोрдИ рдмाрдд рдПрдХрдоाрдд्рд░ рд░ूрдк рд╕े рдРрд╕ी рдЕрд░्рд╣рддाрдУं рдХो рдкूрд░ा рди рдХрд░рдиे рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЬो рдкрд░िрд╖рдж् рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрдиिрд░्рджिрд╖्рдЯ рдХी рдЬाрдПं* , рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж् (рд╕ंрд╢ोрдзрди) рдЕрдзिрдиिрдпрдо *2011 рдХे рдк्рд░ाрд░ंрдн рд╕े рдаीрдХ рдкूрд░्рд╡* рдХेрди्рдж्рд░ीрдп рд╕рд░рдХाрд░, рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░, рд╕्рдеाрдиीрдп рдпा рдЕрди्рдп рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдмрдиाрдП рдЧрдП рдХिрд╕ी рдиिрдпрдо, рд╡िрдиिрдпрдо рдпा рдХिрдП рдЧрдП рдЖрджेрд╢ рдХे рдЕрдзीрди рдХिрд╕ी рдкूрд░्рд╡ рдк्рд░ाрдердоिрдХ, рдк्рд░ाрдердоिрдХ, рдЙрдЪ्рдЪ рдк्рд░ाрдердоिрдХ, рдоाрдз्рдпрдоिрдХ, рд╡рд░िрд╖्рда рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рдпा рдЗंрдЯрд░рдоीрдбिрдПрдЯ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдпा рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рднрд░्рддी рдХिрдП рдЧрдП рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдмрдиे рд░рд╣рдиे рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рдирд╣ीं рдбाрд▓ेрдЧी :
рдкрд░ंрддु рдпрд╣ рдФрд░ рдХि рдкрд╣рд▓े рдкрд░ंрддुрдХ рдоें рдиिрд░्рджिрд╖्рдЯ рдХिрд╕ी рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХी рди्рдпूрдирддрдо рдЕрд░्рд╣рддाрдПं рдЗрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдоें рдпा рдиिःрд╢ुрд▓्рдХ рдФрд░ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдмाрд▓ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 2009 (2009 рдХा 35) рдХे рдЕрдзीрди рд╡िрдиिрд░्рджिрд╖्рдЯ рдЕрд╡рдзि рдХे рднीрддрд░ рдЕрд░्рдЬिрдд рдХी рдЬाрдПंрдЧी ।
рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд *рд╕ंрд╢ोрдзрди рдЕрдзिрдиिрдпрдо 2011 рдХे рдаीрдХ рдкूрд░्рд╡ рдЕрд░्рдеाрдд 23/08/2010 рд╕े рд▓ेрдХрд░ 25/08/2011 рдХे рдордз्рдп рдиिрдпुрдХ्рдд рдЕрдз्рдпाрдкрдХो рдХो рдкрд╣рд▓े рдкрд░ंрддुрдХ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै*। рдкुрдиः рдкрд░рди्рддुрдХ рдХे рдкрд░рди्рддुрдХ рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдпोрдЧ्рдпрддा рдХो рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕рдордп (2015) рдоें рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдХो рдХрд╣ा рдЧрдпा। рдЬिрд╕े rte рд╕ंрд╢ोрдзрди 2017 рдХे рдЖрджेрд╢ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े 2019 рддрдХ рдмрдв़ाрдпा рдЧрдпा।
9. рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд rte рд╕ंрд╢ोрдзрди 2011 рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдж्рд╡ाрд░ा *12 рдирд╡ंрдмрд░ 2014* рдХो ncte рд╕ंрд╢ोрдзрди 2011 рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рддिрд╕्рдеाрдкिрдд рдзाрд░ा 12a рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдПрдХ рдирдИ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдЬाрд░ी рдХी рдЬिрд╕рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ ,
Ncte рдЦंрдб 12 рдП рд╕рдкрдаिрдд рдЦंрдб 32 рдЙрдкрдЦंрдб рджो рдзाрд░ा рдШ рдШ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рджрдд्рдд рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЙрдХ्рдд рддिрдеि(12/11/2014) рдХो рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рд╡िрдиिрдпрдо 2001 рдХा рдЕрддिрдХ्рд░рдордг рдХिрдпा рдФрд░ *рдРрд╕े рдЕрддिрдХ्рд░рдордг рдХे рдкूрд░्рд╡ (рдЕрд░्рдеाрдд 2014 рдХे рдкूрд░्рд╡) рдХी рдЧрдИ рдЕрдерд╡ा рдХрд░рдиे рд╕े рдЫूрдЯ рдЧрдИ рдмाрддों рдХो рдЫोрдб़рдХрд░* рдПрдХ рдиिрдпрдо рдмрдиाрддी рд╣ै। рдЕрд░्рдеाрдд 12 рдирд╡ंрдмрд░ 2014 рдХे рдкूрд░्рд╡ рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдиे рдЕрдкрдиे рд╡िрднिрди्рди рд╡िрдиिрдпрдоों рдоें рдЬो рднी рдмाрдд рдХрд╣ी рдеी рдЙрди рд╕рднी рдмाрддों *(23рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдоें рдмिंрджु 4 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдХрд╣ी рдЧрдИ рдмाрддें)* рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рдбाрд▓े рдмिрдиा рдирдпा рдиिрд░्рджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХिрдпा ।рдЬिрд╕рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди 12 рдирд╡ंрдмрд░ 2014 рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдоें рд╣ै ।12 рдирд╡ंрдмрд░ 2014 рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░
"рдлा рд╕ंрдЦ्рдпा 62-1/2012/рд░ाрдЕрд╢िрдк (рдоाрдирджрдг्рдб рддрдеा рдоाрдирдХ) рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж рдЕрдзिрдиिрдпрдо 1993 (1993) рдХा 75рд╡ा) рдХे рдЦрдг्рдб резреирдП рдХे рд╕ाрде рдкрдаिрдд рдЦрдг्рдб 32 рдХे рдЙрдк-рдЦрдг्рдб (2) рдзाрд░ा (рдШрдШ) рдХे рдЕрдзीрди рдк्рд░рджрдд्рдд рд╢рдХ्рддिрдпों рдХा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рддрдеा рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж (рд╕्рдХूрд▓ों рдоें рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рдХी рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рди्рдпूрдирддрдо рдЕрд░्рд╣рддाрдУं рдХा рдиिрд░्рдзाрд░рдг) рд╡िрдиिрдпрдо 2001 рдХा рдЕрддिрдХ्рд░рдордг рдХрд░рддे рд╣ुрдП, *рдРрд╕े рдЕрддिрдХ्рд░рдордг рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдХी рдЧрдИ* рдЕрдерд╡ा *рдХрд░рдиे рд╕े рдЫूрдЯ рдЧрдИ рдмाрддों рдХो рдЫोрдб़рдХрд░* рдкрд░िрд╖рдж рдиिрдо्рди् рд╡िрдиिрдпрдо рдмрдиाрддी рд╣ै рдиाрдорддः
(рдХ) рдкूрд░्рд╡-рдк्рд░ाрдердоिрдХ, рдк्рд░ाрдердоिрдХ, рдЙрдЪ्рдЪ рдк्рд░ाрдердоिрдХ, рдоाрдз्рдпрдоिрдХ, рдЙрдЪ्рдЪ рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХिрд╕ी рднी рдоाрди्рдпрддाрдк्рд░ाрдк्рдд рд╕्рдХूрд▓ рдоें рдЕрдерд╡ा рдЙрдЪ्рдЪ рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЗंрдЯрд░рдоीрдбिрдПрдЯ рдХाрд▓ेрдЬ рдоें рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХी рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рдЕрд░्рд╣рддाрдПं рдЗрди рд╡िрдиिрдпрдоों рдХे рд╕ाрде рд╕ंрд▓рдЧ्рди рдкрд╣рд▓ी рдФрд░ рджूрд╕рд░ी рдЕрдиुрд╕ूрдЪी (рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдпों) рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╣ोрдЧी।
рдЕрдз्рдпाрдкрдХों рдХी рдПрдХ рд╕्рддрд░ рд╕े рджूрд╕рд░े рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдкрджोрди्рдирддि рдХे рд▓िрдП рдкрд╣рд▓ी рдФрд░ рджूрд╕рд░ी рдЕрдиुрд╕ूрдЪी рдоें рдпрдердиिрд░्рджिрд╖्рдЯ рд╕ंрдЧрдд рди्рдпूрдирддрдо рдЕрд░्рд╣рддाрдПं рд▓ाрдЧू рд╣ै।
10. рдЙрдХ्рдд рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि 12 рдирд╡ंрдмрд░ 2014 рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдоें рдХिрдП рдЧрдП рдХोрдИ рднी рдк्рд░ाрд╡рдзाрди 23 рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдоें рдХी рдЧрдИ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा (рдмिंрджु 4 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдХिрдП рдЧрдП рдк्рд░ाрд╡рдзाрди) рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХूрд▓ рдк्рд░рднाрд╡ рдирд╣ीं рдбाрд▓рддी рдФрд░ 23 рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдХी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдЖрдЬ рднी рдкूрд░्рд╡рд╡рдд рд▓ाрдЧू рд╣ै।
рдЗрд╕ी рдХ्рд░рдо рдоें рдЙрдХ्рдд рдпाрдЪिрдХा рдоें рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдж्рд╡ाрд░ा рджिрдП рдЧрдП рд╢рдкрде рдкрдд्рд░ рдХे рдмिंрджु рд╕ंрдЦ्рдпा 11 рдПрд╡ं 12 рдоें рд╕े рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдиे рднी рдпрд╣ рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рд╣ै рдХि 2010 рдХे рдкूрд░्рд╡ рдиिрдпुрдХ्рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдкрд░ рдЯेрдЯ рдХी рдЕрд░्рд╣рддा рд▓ाрдЧू рдирд╣ीं рд╣ोрддी ।рд▓ेрдХिрди рдмिंрджु рд╕ंрдЦ्рдпा 13 рдоें рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрд╕рдХे рдаीрдХ рдЙрд▓рдЯ рдмाрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै рдЬो рдн्рд░рдо рдкैрджा рдХрд░рддी рд╣ै।
11. рдЕрдм рдЪрд░्рдЪा рдХрд░рддे рд╣ै рдоाрдирдиीрдп рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдХे рдЖрджेрд╢ рдХी।
рдЖрджेрд╢ рдХी *рдкृрд╖्рда рд╕ंрдЦ्рдпा 4* рдкрд░ рдЙрди рдЕрдкीрд▓рдХрд░्рддाрдУं рдХा рдЬिрдХ्рд░ рд╣ै рдЬो рдЙрдХ्рдд рдпाрдЪिрдХा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдеे
рдХ. рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрди рдЬो рдЗрд╕ рдмाрдд рд╕े рд╡्рдпрдеिрдд рд╣ैं рдХि рдЙрди्рд╣ें рдЙрди рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рднрд░्рддी рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рдирд╣ीं рджी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЯीрдИрдЯी рдЙрдд्рддीрд░्рдг рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ै:
рдЦ. рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 12 рдХे рдЕрд░्рде рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдк्рд░ाрдзिрдХाрд░ी рдпрд╣ рджाрд╡ा рдХрд░рддे рд╣ैं рдХि рдЯीрдИрдЯी рдЙрдд्рддीрд░्рдг рдХрд░рдиा рди рдХेрд╡рд▓ рдЧैрд░-рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рдмрд▓्рдХि рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдоें рднी рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдХे рд▓िрдП рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै, рдЪाрд╣े рд╡े рд╕рд╣ाрдпрддा рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ो рдпा рдЧैрд░-рд╕рд╣ाрдпрддा рдк्рд░ाрдк्рддः рдФрд░
рдЧ. рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рд╢िрдХ्рд╖рдХ, рдЬिрдирдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдиिःрд╢ुрд▓्рдХ рдПрд╡ं рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдмाрд▓ рд╢िрдХ्рд╖ा рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 2009 рдХे рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ुрдИ рдеी, рдпрд╣ рджाрд╡ा рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं рдХि рдЙрдирдХी рдкрджोрди्рдирддि рдХे рд▓िрдП рдЯीрдИрдЯी рдпोрдЧ्рдпрддा рдХो рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдирд╣ीं рдмрдиाрдпा рдЬा рд╕рдХрддा।
12. рдЗрди рдпाрдЪिрдХाрд░्рддाрдУं рдХे рддрде्рдпों рдХो рд╕ुрдирдиे рдХे рдмाрдж рдоाрдирдиीрдп рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ुрдирд╡ाрдИ рдХे *рдмिंрджु рд╕ंрдЦ्рдпा 3* рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдиिрдо्рди рдмिंрджु рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдП рдЧрдП-
рдХ. рдХ्рдпा рд░ाрдЬ्рдп рдЗрд╕ рдмाрдд рдкрд░ рдЬोрд░ рджे рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕ंрд╕्рдеाрди рдоें рдиिрдпुрдХ्рддि рдЪाрд╣рдиे рд╡ाрд▓े рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХो рдЯीрдИрдЯी рдЙрдд्рддीрд░्рдг рд╣ोрдиा рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै? рдпрджि рд╣ां, рддो рдХ्рдпा рдРрд╕ी рдпोрдЧ्рдпрддा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рд╕े рднाрд░рдд рдХे рд╕ंрд╡िрдзाрди рдж्рд╡ाрд░ा рдЧाрд░ंрдЯीрдХृрдд рдоूрд▓ рдЕрдзिрдХाрд░ рдкрд░ рдЕрд╕рд░ рдкрдб़ेрдЧा? рдЕрд▓्рдкрд╕ंрдЦ्рдпрдХ рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдХे рдХिрд╕ी рднी рдЕрдзिрдХाрд░ рдкрд░ рдЕрд╕рд░ рдкрдб़ेрдЧा?
рдФрд░
рдЦ. рдХ्рдпा рдЖрд░рдЯीрдИ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 23 рдХी рдЙрдкрдзाрд░ा (1) рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпाрдкрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж рдж्рд╡ाрд░ा рджिрдиांрдХ 29 рдЬुрд▓ाрдИ, 2011 рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рд╕ंрдЦ्рдпा 61-1/2011/рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ (рдПрди рдПंрдб рдПрд╕) рдЬाрд░ी рд╣ोрдиे рд╕े рдХाрдлी рдкрд╣рд▓े рдиिрдпुрдХ्рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो, рдкाрд░ा 23 (2) рдоें рдирдП рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рдк्рд░ाрд╡рдзाрди (рдж्рд╡िрддीрдп рдк्рд░ाрд╡рдзाрди) рдХे рд╕ाрде рдкрдаिрдд, рддрдеा рд╡рд░्рд╖ों рдХा рд╢िрдХ्рд╖рдг рдЕрдиुрднрд╡ (рдоाрди рд▓ीрдЬिрдП, 25 рд╕े 30 рд╡рд░्рд╖) рд╣ोрдиे рдкрд░ рдкрджोрди्рдирддि рдХे рд▓िрдП рдкाрдд्рд░ рдоाрдиे рдЬाрдиे рд╣ेрддु рдЯीрдИрдЯी рдЙрдд्рддीрд░्рдг рдХрд░рдиा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рд╣ै?
13. рд╡िрднिрди्рди рдмिंрджुрдУं рдХो рд╕ुрдирдиे рдХे рдмाрдж рд╡िрднिрди्рди рдмिंрджुрдУं рдХे рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдг рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдоाрдирдиीрдп рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा *рдмिंрджु рд╕ंрдЦ्рдпा 168* рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рдХि
"рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдоें рдЗрд╕ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдХो рдФрд░ рдкुрд╖्рдЯ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдЧैрд░-рд╕рд╣ाрдпрддा
рдк्рд░ाрдк्рдд рдиिрдЬी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों, рдпा 31 рдоाрд░्рдЪ, 2015 рддрдХ рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдЕрд╡рдзि рдХे рднीрддрд░ рдЯीрдИрдЯी рдЙрдд्рддीрд░्рдг рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा। рдЖрд░рдЯीрдИ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдФрд░ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा, рджोрдиों рдХी рднाрд╖ा рдоें рдХोрдИ рдЕрд╕्рдкрд╖्рдЯрддा рдХी рдЧुंрдЬाрдЗрд╢ рдирд╣ीं рд╣ै рдХि рдЖрд░рдЯीрдИ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рд╕े рдкрд╣рд▓े рдиिрдпुрдХ्рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рднी, рдпрджि рд╡े рдпोрдЧ्рдп рдирд╣ीं рд╣ैं, рддो рджी рдЧрдИ рдЫूрдЯ рдЕрд╡рдзि рдХे рднीрддрд░ рдЯीрдИрдЯी рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдкूрд░ी рдХрд░рдиी рд╣ोрдЧी। *рдХेрд╡рд▓ рд╡े рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдЬो 3 рд╕िрддंрдмрд░, 2001 рд╕े рдкрд╣рд▓े рд▓ाрдЧू рднрд░्рддी рдиिрдпрдоों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдиिрдпुрдХ्рдд рд╣ुрдП рдеे, рдпा рдЬो рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рдЕрдкрд╡ाрджों (рдЬैрд╕े, рд╡िрд╢ेрд╖ рдмीрдЯीрд╕ी рдпा рдбी.рдПрдб. рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо) рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЖрддे рдеे, рдЙрди्рд╣ें рдЫूрдЯ рджी рдЧрдИ рдеी।"*
рдЕрд░्рдеाрдд рдмिंрджु рд╕ंрдЦ्рдпा 168 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдоाрдирдиीрдп рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा рдпрд╣ рдоाрдиा рдЧрдпा рд╣ै рдХी 3 рд╕िрддंрдмрд░ 2001 рдХे рдкूрд░्рд╡ рдиिрдпुрдХ्рдд рдХुрдЫ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдЕрдкрд╡ाрдж рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЫूрдЯ рджी рдЧрдИ рдеी।
14.. рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी *рдмिंрджु рд╕ंрдЦ्рдпा 169* рдоें рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा рдпрд╣ рдоाрдиा рдЧрдпा рдХि ret рдХी рдзाрд░ा 23 рдФрд░ ncte рдХी рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиाрдПं рдоिрд▓рдХрд░ *23рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдХो рдпा рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдиिрдпुрдХ्рдд* рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдЯीрдИрдЯी рдХो рдПрдХ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдоाрдирджंрдб рдмрдиाрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдмिंрджु рд╕ंрдЦ्рдпा 169 рдоें рднी рдЯेрдЯ рдХो 23рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдХे рдмाрдж рдиिрдпुрдХ्рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
169. рдЗрд╕ рдк्рд░рдХाрд░, рд╕рдордЧ्рд░ рд░ूрдк рд╕े рдкрдв़рдиे рдкрд░, рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдЕрдзिрдХाрд░ рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХी рдзाрд░ा 23 рдФрд░ рдПрдирд╕ीрдЯीрдИ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиाрдПँ рдоिрд▓рдХрд░ 23 рдЕрдЧрд╕्рдд, 2010 рдХो рдпा рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдиिрдпुрдХ्рдд рд╕рднी рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдЯीрдИрдЯी рдХो рдПрдХ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдпोрдЧ्рдпрддा рдоाрдирджंрдб рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рддी рд╣ैं, рдФрд░ рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рдпोрдЧ्рдпрддा рдХे рдмिрдиा рдкрд╣рд▓े рдиिрдпुрдХ्рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╕рдордпрдмрдж्рдз рдЕрдиुрдкाрд▓рди рджाрдпिрдд्рд╡ рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рддी рд╣ै। рдЗрд╕рдХा рдПрдХрдоाрдд्рд░ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╕рднी рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдоें рдПрдХ рд╕рдоाрди рд╢िрдХ्рд╖рдг рдоाрдирдХ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░рдиा рд╣ै। рдЗрд╕ рджृрд╖्рдЯि рд╕े, рдЯीрдИрдЯी рди рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдкाрдд्рд░рддा рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 21рдП рдХे рддрд╣рдд рдЧुрдгрд╡рдд्рддाрдкूрд░्рдг рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рд╕े рдк्рд░ाрдк्рдд рдПрдХ рд╕ंрд╡ैрдзाрдиिрдХ рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рднी рд╣ै।
15. рдЙрдкрд░ोрдХ्рдд рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдХि рдЬрдм рдоाрдирдиीрдп рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдж्рд╡ाрд░ा рдмिंрджु рд╕ंрдЦ्рдпा 168 рдФрд░ 169 рдоें рдпрд╣ рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि 23 рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдХी рдзाрд░ा 4 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдзाрд░ा 23(1) рдХे рдХ्рд░рдо рдоें рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдпोрдЧ्рдпрддा рд╕े рдЫूрдЯ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ै рддрдеा рдмिंрджु рд╕ंрдЦ्рдпा 169 рдоें рдпрд╣ рднी рдоाрдиा рдЧрдпा рдХी рдЯेрдЯ рдХी рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдпрддा 23 рдЕрдЧрд╕्рдд 2010 рдХे рдмाрдж рдиिрдпुрдХ्рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рд╣ी рд╣ै ।

