ЁЯТ░ рдоाрдирд╡ рд╕ंрдкрджा рдкोрд░्рдЯрд▓ рдкрд░ рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░рдиे рдХी рдкूрд░ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
(рдкрд░िрд╖рджीрдп рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдЧाрдЗрдб)
рдоाрдирд╡ рд╕ंрдкрджा рдкोрд░्рдЯрд▓ (eHRMS) рдкрд░ рдЪрд▓ рдПрд╡ं рдЕрдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि (Property Return) рдХा рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░рдиा рдЕрдм рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рд╕рднी рдкрд░िрд╖рджीрдп рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдПрд╡ं рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
рдпрджि рдЖрдкрдиे рдЕрднी рддрдХ рдпрд╣ рд╡िрд╡рд░рдг рдирд╣ीं рднрд░ा рд╣ै, рддो рд╕рдордп рд░рд╣рддे рдпрд╣ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкूрд░ी рдХрд░ рд▓ें, рдЕрди्рдпрдеा рд╡ेрддрди, рд╕ेрд╡ा рд▓ाрдн рдпा рдкрджोрди्рдирддि рдоें рдмाрдзा рдЖ рд╕рдХрддी рд╣ै।
рдЗрд╕ рдкोрд╕्рдЯ рдоें рд╣рдо рдЖрдкрдХो рд╕्рдЯेрдк-рдмाрдп-рд╕्рдЯेрдк рдкूрд░ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЖрд╕ाрди рднाрд╖ा рдоें рд╕рдордЭा рд░рд╣े рд╣ैं।
ЁЯФ╣ рд▓ॉрдЧिрди рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЬрд░ूрд░ी рддैрдпाрд░ी
рдкोрд░्рдЯрд▓ рдкрд░ рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдиिрдо्рди рдЬाрдирдХाрд░ी рдЕрдкрдиे рдкाрд╕ рддैрдпाрд░ рд░рдЦें:
✔️ рд╕ंрдкрдд्рддि рд╕े рдЬुрдб़े рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ
✔️ рд╕ंрдкрдд्рддि рдЦрд░ीрджрдиे рдХी рддाрд░ीрдЦ
✔️ рд╡рд░्рддрдоाрди рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдоूрд▓्рдп
✔️ рдпрджि рдмैंрдХ рд▓ोрди рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХा рд╡िрд╡рд░рдг
✔️ рдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि (рдЧрд╣рдиे, рд╡ाрд╣рди, FD, LIC рдЖрджि) рдХी рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдХीрдордд
ЁЯФ╣ Step-by-Step рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा (Property Return рднрд░рдиे рдХे рд╕्рдЯेрдк्рд╕)
1️⃣ рдоाрдирд╡ рд╕ंрдкрджा рдкोрд░्рдЯрд▓ рдкрд░ рд▓ॉрдЧिрди рдХрд░ें
- рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдЦोрд▓ें: ehrms.upsdc.gov.in
- eHRMS Login рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें
- рд╡िрднाрдЧ рдЪुрдиें: Basic Education
- User ID (рдоाрдирд╡ рд╕ंрдкрджा рдХोрдб), рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рд╡ рдХैрдк्рдЪा рднрд░ें
- Login рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें
2️⃣ Property Return рдоॉрдб्рдпूрд▓ рдЦोрд▓ें
- рдбैрд╢рдмोрд░्рдб рдоें рдКрдкрд░ General рдЯैрдм рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें
- рдб्рд░ॉрдкрдбाрдЙрди рд╕े Property Return рдЪुрдиें
3️⃣ рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░ें (Property Declaration)
рдпрд╣ाँ рджो рд╡िрдХрд▓्рдк рдоिрд▓ेंрдЧे:
ЁЯПа рдЕрдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि (Immovable Property)
рдЬैрд╕े —
✔️ рдордХाрди
✔️ рдк्рд▓ॉрдЯ
✔️ рдХृрд╖ि рднूрдоि
рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा:
- Add New рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें
- рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा рдк्рд░рдХाрд░ (House/Land рдЖрджि) рдЪुрдиें
- рд╕्рдеाрди (District/State) рднрд░ें
- рдЦрд░ीрдж рдХी рддाрд░ीрдЦ рдФрд░ рдоाрдз्рдпрдо (Saving / Loan) рдЪुрдиें
- рд╡рд░्рддрдоाрди рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдоूрд▓्рдп рднрд░ें
- Save рдХрд░ें
ЁЯЪЧ рдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि (Movable Property)
рдЬैрд╕े —
✔️ рд╕ोрдиा-рдЪांрджी
✔️ рд╡ाрд╣рди
✔️ FD, LIC, рд╢ेрдпрд░ рдЖрджि
- рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрдХрд▓्рдк рдЪुрдиें
- рд╡िрд╡рд░рдг рдФрд░ рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдоूрд▓्рдп рднрд░ें
- Save рдХрд░ें
4️⃣ Final Submission (рдбेрдЯा рд▓ॉрдХ рдХрд░рдиा)
- рд╕рднी рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░рдиे рдХे рдмाрдж Submit Property Return рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें
- рд╡рд░्рд╖ рдЪुрдиें (рдЬैрд╕े: 2025-26)
- View рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ рд╡िрд╡рд░рдг рдЬांрдЪ рд▓ें
- рд╕рдм рд╕рд╣ी рд╣ोрдиे рдкрд░ Declaration рдмॉрдХ्рд╕ рдЯिрдХ рдХрд░ें
- Submit / Lock рдХрд░ें
⚠️ рдз्рдпाрди рджें:
рдбेрдЯा рд▓ॉрдХ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрдж рдЖрдк рд╕्рд╡рдпं рдХोрдИ рд╕ुрдзाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрдПंрдЧे।
рд╕ुрдзाрд░ рдХे рд▓िрдП BRC / BSA рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
5️⃣ рдк्рд░िंрдЯ рдЖрдЙрдЯ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦें
- рднрд░े рд╣ुрдП рд╡िрд╡рд░рдг рдХी PDF рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░ें
- рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд▓िрдП рдк्рд░िंрдЯ рдЖрдЙрдЯ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦें
ЁЯФ┤ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмाрддें (рдЬрд░ूрд░ рдкрдв़ें)
✅ Nil Declaration:
рдпрджि рдЖрдкрдХे рдкाрд╕ рдХोрдИ рд╕ंрдкрдд्рддि рдирд╣ीं рд╣ै, рддो рднी Nil рд╡िрдХрд▓्рдк рдЪुрдирдХрд░ рдШोрд╖рдгा рдХрд░рдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ै।
⏰ рд╕рдордп рд╕ीрдоा:
рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕рдордп рдоें рд╡िрд╡рд░рдг рди рднрд░рдиे рдкрд░
➡️ рд╡ेрддрди рд░ुрдХ рд╕рдХрддा рд╣ै
➡️ рдкрджोрди्рдирддि рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै
ЁЯУ▓ OTP:
рдХुрдЫ рдоाрдорд▓ों рдоें рд╕рдмрдоिрдЯ рдХрд░рддे рд╕рдордп рдоोрдмाрдЗрд▓ рдкрд░ OTP рдЖ рд╕рдХрддा рд╣ै।
ЁЯЪй Exclusive рд╕ूрдЪрдиा
ЁЯСЙ рд╕рдордп рд░рд╣рддे рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░ें
ЁЯСЙ рдЕंрддिрдо рддाрд░ीрдЦ рдХा рдЗंрддрдЬाрд░ рди рдХрд░ें
ЁЯСЙ рд▓ॉрдЧिрди рд╕ंрдмंрдзी рд╕рдорд╕्рдпा рд╣ो рддो рддुрд░ंрдд рдиोрдбрд▓ рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░ें
ЁЯТ░ЁЯТ░ЁЯТ░ЁЯТ░ЁЯТ░ЁЯТ░ЁЯТ░
*рдоाрдирд╡ рд╕ंрдкрджा рдкोрд░्рдЯрд▓ рдкрд░ рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा*
рдоाрдирд╡ рд╕ंрдкрджा рдкोрд░्рдЯрд▓ (eHRMS) рдкрд░ рдЕрдкрдиी рдЪрд▓-рдЕрдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░рдиा рдЕрдм рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ै। рдпрджि рдЖрдк рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рдкрд░िрд╖рджीрдп рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╣ैं, рддो рдЖрдк рдиीрдЪे рджिрдП рдЧрдП рд╕्рдЯेрдк्рд╕ рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рдХे рдЕрдкрдиा рд╡िрд╡рд░рдг (Property Return) рднрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं:
рддैрдпाрд░ी (рд▓ॉрдЧिрди рд╕े рдкрд╣рд▓े)
рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЕрдкрдиे рдкाрд╕ рдЕрдкрдиी рд╕ंрдкрдд्рддि рдХे рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़, рдЦрд░ीрдж рдХी рддाрд░ीрдЦ, рд╡рд░्рддрдоाрди рдоूрд▓्рдп рдФрд░ рдпрджि рдХोрдИ рдмैंрдХ рд▓ोрди рд╣ै рддो рдЙрд╕рдХी рдЬाрдирдХाрд░ी рддैрдпाрд░ рд░рдЦें।
рд╕्рдЯेрдк-рдмाрдп-рд╕्рдЯेрдк рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा
* рдкोрд░्рдЯрд▓ рдкрд░ рд▓ॉрдЧिрди рдХрд░ें:
* рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ ehrms.upsdc.gov.in рдкрд░ рдЬाрдПं।
* eHRMS Login рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें।
* рдЕрдкрдиा рд╡िрднाрдЧ (Basic Education), рдпूрдЬрд░ рдЖрдИрдбी (рдоाрдирд╡ рд╕ंрдкрджा рдХोрдб) рдФрд░ рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рдбाрд▓рдХрд░ рдХैрдк्рдЪा рдХोрдб рднрд░ें рдФрд░ рд▓ॉрдЧिрди рдХрд░ें।
* рд╕ंрдкрдд्рддि рд╡िрд╡рд░рдг рдоॉрдб्рдпूрд▓ рдкрд░ рдЬाрдПं:
* рдбैрд╢рдмोрд░्рдб рдкрд░ рдКрдкрд░ рдХी рддрд░рдл 'General' рдЯैрдм рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें।
* рдб्рд░ॉрдкрдбाрдЙрди рдоेрдиू рдоें рдЖрдкрдХो 'Property Return' рдХा рд╡िрдХрд▓्рдк рджिрдЦेрдЧा, рдЙрд╕ рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें।
* рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░ें (Property Declaration):
рдпрд╣ाँ рдЖрдкрдХो рджो рдоुрдЦ्рдп рд╡िрдХрд▓्рдк рдоिрд▓ेंрдЧे:
* Immovable Property (рдЕрдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि): рдЬैрд╕े рдШрд░, рдк्рд▓ॉрдЯ, рдХृрд╖ि рднूрдоि рдЖрджि।
* Movable Property (рдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि): рдЬैрд╕े рд╕ोрдиा-рдЪांрджी, рд╡ाрд╣рди, рдлिрдХ्рд╕्рдб рдбिрдкॉрдЬिрдЯ (FD), рд╢ेрдпрд░, LIC рдЖрджि।
рдЕрдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि (Immovable) рдХे рд▓िрдП:
* 'Add New' рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें।
* рд╕ंрдкрдд्рддि рдХा рдк्рд░рдХाрд░ (рдЬैрд╕े- House, Land), рд╕्рдеाрди (District/State), рдЦрд░ीрдж рдХी рддाрд░ीрдЦ, рдФрд░ рдЙрд╕े рдЦрд░ीрджрдиे рдХा рдоाрдз्рдпрдо (Saving/Loan) рдЪुрдиें।
* рд╡рд░्рддрдоाрди рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдоूрд▓्рдп рднрд░ें рдФрд░ Save рдХрд░ें।
рдЪрд▓ рд╕ंрдкрдд्рддि (Movable) рдХे рд▓िрдП:
* рдпрджि рдЖрдкрдХे рдкाрд╕ рдЧрд╣рдиे рдпा рдЕрди्рдп рдХीрдорддी рд╡рд╕्рддुрдПं рд╣ैं, рддो рдЙрдирдХा рд╡िрд╡рд░рдг рдФрд░ рдЕрдиुрдоाрдиिрдд рдХीрдордд рднрд░ें।
* рдбाрдЯा рд▓ॉрдХ рдХрд░рдиा (Final Submission):
* рд╕рднी рд╡िрд╡рд░рдг рднрд░рдиे рдХे рдмाрдж 'Submit Property Return' рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें।
* рд╡рд░्рд╖ (рдЬैрд╕े 2025-26) рдЪुрдиें рдФрд░ 'View' рдмрдЯрди рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░рдХे рдЕрдкрдиे рднрд░े рд╣ुрдП рд╡िрд╡рд░рдг рдХो рджोрдмाрд░ा рдЪेрдХ рдХрд░ рд▓ें।
* рд╕рдм рдХुрдЫ рд╕рд╣ी рд╣ोрдиे рдкрд░ 'Declaration' рдЪेрдХрдмॉрдХ्рд╕ рдХो рдЯिрдХ рдХрд░ें рдФрд░ рдлॉрд░्рдо рдХो Submit/Lock рдХрд░ рджें।
* рдз्рдпाрди рджें: рд▓ॉрдХ рдХрд░рдиे рдХे рдмाрдж рдЖрдк рд╕्рд╡рдпं рдЗрд╕рдоें рд╕ुрдзाрд░ рдирд╣ीं рдХрд░ рдкाрдПंрдЧे, рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рдЖрдкрдХो рдЕрдкрдиे рдиोрдбрд▓ рдЕрдзिрдХाрд░ी (рдЬैрд╕े BRC рдпा BSA рдСрдлिрд╕) рд╕े рд╕ंрдкрд░्рдХ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा।
* рдк्рд░िंрдЯ рдЖрдЙрдЯ рд▓ें:
* рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд╕ंрджрд░्рдн рдХे рд▓िрдП рднрд░े рд╣ुрдП рд╡िрд╡рд░рдг рдХी PDF рдбाрдЙрдирд▓ोрдб рдХрд░ें рдпा рдк्рд░िंрдЯ рдЖрдЙрдЯ рдиिрдХाрд▓ рд▓ें।
рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдмाрддें:
* рд╢ूрди्рдп рд╡िрд╡рд░рдг (Nil Declaration): рдпрджि рдЖрдкрдХे рдкाрд╕ рдХोрдИ рд╕ंрдкрдд्рддि рдирд╣ीं рд╣ै, рддो рдЖрдкрдХो 'Nil' рд╡िрдХрд▓्рдк рдЪुрдирдХрд░ рдШोрд╖рдгा рдХрд░рдиी рд╣ोрдЧी।
* рд╕рдордп рд╕ीрдоा: рд╢ाрд╕рди рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдХे рднीрддрд░ рд╣ी рдЗрд╕े рднрд░ें, рдЕрди्рдпрдеा рд╡ेрддрди рдпा рдк्рд░рдоोрд╢рди рдоें рдмाрдзा рдЖ рд╕рдХрддी рд╣ै।
* OTP: рдХुрдЫ рдоाрдорд▓ों рдоें рд╕рдмрдоिрд╢рди рдХे рджौрд░ाрди рдЖрдкрдХे рдкंрдЬीрдХृрдд рдоोрдмाрдЗрд▓ рдиंрдмрд░ рдкрд░ OTP рднी рдЖ рд╕рдХрддा рд╣ै।
ExclusiveЁЯЪйЁЯЪйЁЯЪй

